Tarih Formatı Dönüştürücü Online — DD.MM.YYYY, ISO 8601, Unix Timestamp ve Diğerleri

DD.MM.YYYY (gün.ay.yıl) formatı Türkiye, Almanya, Fransa ve Orta ile Doğu Avrupa'nın çoğu ülkesinde standarttır. Mantık küçükten büyüğe doğrudur: önce gün, sonra ay, sonra yıl. Ayırıcı nokta kullanılır. Örnek: 22.03.2026. ABD ise MM/DD/YYYY kullanır — önce ay. Bu en yaygın karışıklık kaynağıdır: 03/04/2026 tarihi bir Amerikalı için 4 Mart, bir Avrupalı için ise 3 Nisan anlamına gelir. Bu yüzden uluslararası belgelerde ISO 8601 önerilir.

ISO 8601, YYYY-MM-DD (yıl-ay-gün) biçiminde tarih yazımı için uluslararası bir standarttır. Örnek: 2026-03-22. Avantajları: ülkeden ve dilden bağımsız olarak kesin anlam taşır; sözlük sıralamasıyla doğru kronolojik sıralama sağlar. Veritabanları (SQL), API, JSON, XML, log dosyaları ve Git commit'leri için standarttır. HTML type="date" de YYYY-MM-DD kullanır. Geliştirici veya veri analisiyseniz tarihleri her zaman ISO 8601 formatında saklayın.

Unix timestamp (ya da POSIX time), 1 Ocak 1970 00:00:00 UTC'den (Unix epoch) bu yana geçen saniye sayısıdır. Örnek: 1742601600 = 22 Mart 2026 00:00:00 UTC. Tüm işletim sistemlerinde, veritabanlarında, programlama dillerinde, API'lerde ve loglarda kullanılır. Avantajları: dil ve zaman diliminden bağımsız tek bir sayı; tarih aritmetiği için elverişli. JavaScript milisaniye kullanır (Date.now() = timestamp × 1000). 32 bit timestamp'ın maksimumu 19 Ocak 2038'dir ("2038 Problemi").

MM/DD/YYYY formatı ABD ve kısmen Kanada'da standarttır. Örnek: 03/22/2026 = 22 Mart 2026. Dünyanın geri kalanına göre mantıksız görünür (önce ay, sonra gün, sonra yıl). Buna karşın Amerikan belgelerinde, formlarında, programlarında ve Amerikan bölgesine ayarlanmış Excel dosyalarında yaygın biçimde kullanılır. Amerikan kaynaklı bir CSV veya Excel dosyası aldıysanız tarih sütunu büyük olasılıkla MM/DD/YYYY formatındadır.

Bileşenlerin sırası ve ayırıcı karakterde fark vardır. DD.MM.YYYY Türk-Avrupa standardıdır: önce gün, sonra ay, sonra yıl, nokta ile ayrılır. MM/DD/YYYY Amerikan standardıdır: önce ay, sonra gün, sonra yıl, eğik çizgi ile ayrılır. 03/04/2026 tarihi: Türkiye'de 3 Nisan, ABD'de ise 4 Mart anlamına gelir. Format bilinmiyorsa ISO 8601 (YYYY-MM-DD) kullanmak daha güvenlidir — kesin anlamlıdır.

ISO 8601, tarih (YYYY-MM-DD) ve saat (YYYY-MM-DDTHH:MM:SS) yazımı için uluslararası bir standarttır. Örnek: 2026-03-22. Kullanım alanları: SQL veritabanları (DATE tipi), REST API ve JSON, HTML input[type="date"], log dosyaları, Git, XML ve HTML meta etiketleri. Temel avantajı kesin anlamlılık ve doğru sözlük sıralamasıdır: YYYY-MM-DD formatındaki tarih dizeleri düz metin olarak bile doğru sıralanır.

Unix timestamp, 1 Ocak 1970 (UTC) tarihinden bu yana geçen saniye sayısıdır. Dönüştürmek için: sayıyı dönüştürücüdeki "Unix timestamp" alanına girin — tüm formatlarda tarihi anında göreceksiniz. Elle hesaplama için: timestamp ÷ 86400 = 1970-01-01'den itibaren gün sayısı. JavaScript'te: new Date(timestamp * 1000).toISOString(). PHP'de: date("Y-m-d", $timestamp). Python'da: datetime.fromtimestamp(timestamp).

Birkaç tarihi dönüştürücüye girin ve hangi yorumun mantıklı olduğuna bakın. Gün değerini kontrol edin: ilk sayı 12'den büyükse (örneğin 23/03/2026) bu kesinlikle gündür — format DD/MM/YYYY veya DD.MM.YYYY'dir. Her iki ilk sayı da ≤ 12 ise bağlamı inceleyin ya da yılı arayın (genellikle dört basamaklı ve başta veya sonda yer alır). ISO 8601 (YYYY-MM-DD) her zaman dört basamaklı yıl ile başlar.

RFC 2822, e-posta başlıklarında ve RSS beslemelerinde kullanılan tarih biçimi standardıdır. Görünüşü: Sun, 22 Mar 2026 14:30:00 +0200. İçeriği: haftanın günü, gün sayısı, İngilizce kısaltılmış ay adı, yıl, saat ve UTC kaydırması. PHP'de date("r") fonksiyonu RFC 2822 döndürür. JavaScript'te new Date().toUTCString() benzer bir format döndürür.

Şubat, yalnızca artık yıllarda 29 gün çeker (4'e bölünebilen ancak 100'e bölünemeyen ya da 400'e bölünebilen yıllar). Bu koşulu denetlemeyen programlar ya çöker ya da tarihi 1 Mart'a taşır. 2000 yılı artık yıldır (400'e bölünür). 1900 ise artık yıl değildir. Herhangi bir yıl için 29.02 girildiğinde dönüştürücü bu tarihin var olup olmadığını kontrol eder.

Eski 32 bit Unix timestamp, 19 Ocak 2038 saat 03:14:07 UTC'de maksimum değerine (2.147.483.647) ulaşacaktır. Bu noktadan sonra 32 bit işaretli tam sayı türü taşarak negatife döner — eski tip kullanan programlar tarihleri hatalı işleyebilir. Modern 64 bit sistemler ve diller bu sorunu yaşamaz; maksimum değer yaklaşık 292 milyar yılın ötesindedir.

Her zaman ISO 8601 (YYYY-MM-DD veya YYYY-MM-DDTHH:MM:SSZ). Nedenleri: dil ve bölgeden bağımsız kesin anlam taşır, dize olarak doğru sıralanır, tüm DBMS'ler (MySQL, PostgreSQL, SQLite), diller (JS, Python, PHP, Java) ve standartlar (JSON Schema, OpenAPI) tarafından desteklenir. Saat dilimi bilgisi gerektiren hassas zaman damgaları için Unix timestamp tercih edilebilir — 64 bit tam sayı olarak saklayın.