Coördinaten omrekenen — hoe converteer je tussen GPS-formaten
Geografische coördinaten zijn een paar getallen die de positie van elk punt op het aardoppervlak eenduidig bepalen: de breedtegraad (afstand tot de evenaar) en de lengtegraad (afstand tot de nulmeridiaan). Het probleem is dat verschillende vakgebieden — cartografie, navigatie, webontwikkeling, luchtvaart en scheepvaart — verschillende notaties gebruiken voor dezelfde coördinaten. Onze coördinatenconverter rekent direct om tussen de drie belangrijkste formaten: DD, DMS en DDM.
Formaat DD — decimale graden
Decimale Graden (Decimal Degrees, DD) zijn de standaard van de moderne digitale wereld. Breedte- en lengtegraad worden als één getal met decimalen geschreven: 52.373169, 4.893473. Positieve breedtegraad betekent noord van de evenaar, negatieve betekent zuid. Positieve lengtegraad staat voor oost van Greenwich, negatieve voor west. Het DD-formaat wordt gebruikt in Google Maps, OpenStreetMap, alle geo-API's en in GeoJSON- en KML-bestanden. Om DD naar DMS te converteren: neem het gehele deel als graden, vermenigvuldig het decimale deel met 60 voor minuten, en dat decimale deel nogmaals met 60 voor seconden.
Formaat DMS — graden, minuten, seconden
Graden Minuten Seconden (Degrees Minutes Seconds, DMS) is het klassieke formaat uit de navigatie en astronomie. Elke coördinaat wordt opgesplitst in drie niveaus: graden (°), minuten (′) en seconden (″). Eén minuut is 1/60 graad (≈1,85 km op de evenaar). Eén seconde is 1/60 minuut (≈31 m). Voorbeeldnotatie: 52°22′23.41″N, 4°53′36.50″O. DMS wordt gebruikt op papieren topografische kaarten, in geodetische documenten, astronomische berekeningen en sommige GPS-apparaten. Omrekening DMS naar DD: DD = graden + minuten÷60 + seconden÷3600.
Formaat DDM — graden en decimale minuten
Graden Decimale Minuten (Degrees Decimal Minutes, DDM of DM) staan tussen DD en DMS in: graden zijn geheel, minuten hebben een decimaal gedeelte en seconden ontbreken. Voorbeeld: 52°22.3901′N, 4°53.6084′O. Dit formaat is bijzonder populair in de maritieme navigatie — in zeekaarten en kustgidsen worden coördinaten in DDM genoteerd. Ook luchtvaartkaarten, Garmin- en Lowrance-GPS-apparaten en vis- en toeristische kaartplotters gebruiken dit formaat. Omrekening DDM naar DD: DD = graden + decimale minuten÷60.
Nauwkeurigheid van coördinaten en praktisch gebruik
De nauwkeurigheid van coördinaten hangt direct af van het aantal decimalen in DD of het aantal decimale cijfers in de seconden van DMS. Twee decimalen in DD geven een nauwkeurigheid van ongeveer 1,1 km — voldoende voor het aanduiden van een stad. Vier decimalen — ongeveer 11 m, geschikt voor navigatie. Zes decimalen — ongeveer 0,1 m, voldoende voor geodetische opnames. Kies het formaat op basis van het beoogde gebruik: voor webkaarten en API's kiest u DD, voor maritieme en luchtvaartnavigatie DDM, en voor officiële kaarten en geodesie DMS.